اسپنتا و برباد دادن حیثیت دیپلوماتیک افغانستان
اسپنتا در يك اقدام شتابزده و فرايند پيچيده، پرابهام و مشكوك، سخی غیرت هراتی را ریس انستیتوت دیپلوماسی ونعیم پویش هراتی را مدیر کادر و پرسونل منصوب کرد.كارشناسان و حقوق دانان از همان آغاز،این اقدام اسپنتا را مورد نقد قرار دادند و اين تصميم سياسي را از لحاظ قانوني، غير قابل قبول خواندند.
جامعه افغانستان كه تازه در مسير انکشاف و نوسازي قدم ميگذارد و ميرود تا عقلانيت را ارام و اهسته در ساختار سياسي و اجتماعي خود نهادينه سازد، و نوعي اقتدار عقلاني را دست كم براي نسل اینده خود به ارمغان آورد، چهار سال وزیر خارجه ای را در پيش چشم خود نظاره کردند كه رهاورد آن، جز يأس و نااميدي چيز ديگري نبود.تحقیر و توهین به اعتبار و جایگاه افغانستان در مناسبات بین المللی در این مدت یگانه ارمغان دستگاه زیر امر اسپنتا در صحنه بین المللی بود.این در حالی بود که اسپنتا در این مدت مشغول تصفیه و برکناری جوانان منتقد ضعف ها و کاستی های وی از وزارت خارجه بود. وزارت خارجه در طی سه سال سکانداری تحمیلی اسپنتا بر مسند قدرت؛ به مثابه يك جبهه سياسي جديد با سطح دانش بسيار پايين و اغراض خاص كه در موارد متعدد، ناقض منافع ملي بود، ظهور نمود. وزارت خارجه به جاي اين كه پيشگام تولید دانش دیپلوماسی در عرصههاي نوسازي و اقتدار عقلاني جامعه باشد، مغاير با فلسفه وجودي خود، به پايگاه سياسي برای اسپنتا و تيم وي برای انتقام گیری از مخالفین و منتقدان سیاست های غلط اسپنتا تبديل شد. در واقع افراد مشخصي در مدیریت ها وریاست های مهمی چون ریاست مطالعات استراتژیک وزارتخارجه، مدیریت کادر و پرسونل، مدیریت اطلاعات و نشرات وانستیتوت دیپلوماسی و... جابجا شدند و بدین ترتیب وزارت خارجه را به عنوان سنگر سياسي خود برای سرکوب نسل جوان منتقد و روشنفکر اختيار نمودند.
در راستاي همين اهداف بود كه افرادی خاص بدون ختم سه سال ماموریت در داخل وزارت؛ به عنوان دیپلومات به نمایندگی های کلیدی افغانستان گماشته شدند. هم چنین اسپنتا در يك اقدام شتابزده و فرايند پيچيده، پرابهام و مشكوك، سخی غیرت هراتی را ریس انستیتوت دیپلوماسی ونعیم پویش هراتی را مدیر کادر و پرسونل منصوب کرد.كارشناسان و حقوق دانان از همان آغاز،این اقدام اسپنتا را مورد نقد قرار دادند و اين تصميم سياسي را از لحاظ قانوني، غير قابل قبول خواندند. زیرا ریاست انستیتوت دیپلوماسی را باید یک متخصص امور سیاسی و بین المللی به عهده داشته باشد. هم چنین مدیریت کادر و پرسونل باید در دست کسی باشد که دارای تجربه و دانش کافی باشد نه جوان بی سواد و بی تجربه و نژادگرای که تنها امتیازش هراتی بودن است. خنده اور تر از همه این است که اسپنتا طرح ایجاد تغییر و اصلاحات در وزارت خارجه را نیز به همین نعیم پویش سپرده بود واز این بابت حتا اگر اسپنتا به محکمه کشیده شود به عنوان خاین به منافع ملی باز هم جبران این بی تدبیری وی را نمی کند. نعیم پویش حتا در سواد معمولی مشکل دارد چه رسد به ایجاد اصلاحات در وزارت خارجه؛ اسپنتا به دلیل چنین عملکرد های خام و مغرضانه اش حیثیت دیپلوماتیک افغانستان را به بازی گرفت و از این نظر ضربه بزرگ به اعتبار دیپلوماتیک افغانستان وارد ساخت.
نکته دیگر در تقرر دختران مقبول و علاقه این وزیر به طبقه اناث است که این روز ها بر سر زبان ها افتاده است. اسپنتا چند نفر از این دختران بی تجربه وبی دانش را در بالا ترین موقعیت ها در سفارت خانه ها مقرر نمود که صلاح نیست نام ان ها برده شود ؛ هم چنین نسبت اختلاس به وی که در هفته های اخیر در سایت های مختلف انتشار یافته و معاون سارنوالی نام اسپنتا را در راس لیست قرار داده است؛ همگی موید این نکته است که اسپنتا باید تحت تعقیب عدلی قرار گیرد؛ این کار های وی و تقرر افراد کم دانش به موقعیت های کلان به خاطر مدح و ثناگویی اسپنتا؛ خیانت اشکار به اعتبار دیپلوماتیک کشور و سیاست خارجی افغانستان است که در شرایط کنونی نیاز مند انسان های با دانش و اگاه به مسایل بین الدولی می باشد. دستگاه سیاست خارجی افغانستان، مکانی برای تملق و موزیم فیشن و نمایشگاه مد نیست بلکه عرصه ای است که اندیشه و تدبر و خبرگی و تخصص حرف نخست را می زند. اما اسپنتا در برابر این خیانت ها چه پاسخی دارد؟
تقرر خانم منیژه باختری تنها پس از چند ماه کار در وزارت خارجه با کدام معیار صورت گرفته است؟
محمد محق به کدام پرانسیف بعد از یک سال به مصر دیپلومات مقرر شده است؟
این در حالی است که بهترین جوانان اهل دانش و متعهد هزاره به بهانه های واهی از وزارت خارجه بر کنار می شود؟
به این ترتیب جامعه روشنفکری افغانستان از وزیر خارجه جدید می خواهد برای صیانت از منافع ملی و ارتقای جایگاه افغانستان در سطح بین المللی سیاست شایسته سالاری را در تقرر افراد در پیش بگیرد تا اعتماد از دست رفته شهروندان به وزارت خارجه و دولت را باز گرداند.
فراموش نکنیم که در دوره قبل از اسپنتا ، افغانستان توانسته بود اقناع جامعه بین المللی را خوب فراهم اورد اما امروزه در اثر سیاست خارجی ناکام و بی کفایتی اسپنتا افغانستان در تنش با جامعه بین المللی به سر می برد. هم چنین مداخلات همسایه ها در دوره نخست پسا طالبان به حد اقل رسیده بود لیکن اکنون به اوجش رسیده و هر روز شاهد قوت گرفتن طالبان هستیم. دستگاه دیپلوماسی افغانستان در دوره اسپنتا از تحرک باز ماند وقناعت جامعه بین المللی را در اوردن فشار بالای پاکستان جلب نتوانست به همین دلیل طالبان رشد کرد.
روابط با ایران نیز به شدت اسیب دید و ایرانی ها همکاری چندان از خود نشان ندادند چرا که اسپنتا زمانی که به دلیل کارکرد ضعیف خود از سوی نمایندگان ملت سلب اعتماد شد ، ایران را به دست داشتن و دخالت در استیضاح خود متهم نمود. ایالات متحده امریکا نیز بار ها دولت افغانستان را به بی کفایتی متهم نموده است. وتنش در روابط ایران و امریکا بر سیاست خارجی افغانستان سایه افکنده و افغا نستان نتوانسته توازن را در همکاری با هردو جانب ایران و امریکا بر قرار کند. در حالی که در دوره قبل از او وزارت خارجه با تدبیر افغانستان را از تنش های این دو کشور دور نگهداشته بود و روابط منطقی را با هردو طرف حفظ کرده بود.
اینک ملت افغانستان و شخص اقای کرزی تاوان بی کفایتی وزیر خارجه ای را می پردازد که افغانستان را در سطح دنیا به بد نامی اشتهار نموده و عناوین دولت مواد مخدر و دولت فاسد را برای مردم کمایی نموده است. در حالی که بخشی از این فساد و ناکامی ها به خود کشور های دخیل در قضیه افغانستان بر می گردد. اما وزارت خارجه در این زمینه کاملا منفعل عمل کرده است.
اسپنتا ؛ در سیاست کدری خود ان قدر فاشیستی عمل کرده که به هیچ وجه شایسته بخشش نیست .
جامعه روشنفکری افغانستان امید وار است که با قرار گرفتن وزیر خارجه نو بر مسند وزارت خارجه بار دیگر اعتبار از دست رفته کشور در سطح بین المللی اعاده شود و شهروندان، وزارت خارجه را نماینده رسمی خود قلمداد کند.